‘Het is mijn droom om mijn eigen onderzoekslijn op te starten over migraine en cardiovasculaire ziekten’

In augustus 2022 geeft ZonMw de kans aan 20 jonge onderzoekers om deel te nemen aan de summer school ‘Sex and Gender in Health and Research’. Ze gaan aan de slag met de integratie van sekse (biologische verschillen tussen mensen) en gender (sociaal-cultureel bepaalde rollen, gedragingen, uitingen en identiteiten) in hun onderzoek. Migraine-onderzoeker Linda Al-Hassany deed vorig jaar mee en dat heeft haar carrière positief beïnvloed. We stelden haar een paar vragen over haar onderzoek, haar drijfveren en haar carrière.

Je doet onderzoek naar migraine, met een focus op diversiteit, sekse en gender. Wat heeft je gemotiveerd om deze aspecten mee te nemen in je onderzoek?

Migraine is een zeer belastende neurovasculaire hoofdpijnaandoening en komt bij vrouwen drie keer zoveel voor als bij mannen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is het zelfs de meest belastende aandoening bij vrouwen onder de vijftig. Dit verschil in aantallen tussen mannen en vrouwen toont het belang van sekse in onderzoek aan en draagt bij aan onze verwachting dat geslachtshormonen een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en beloop van migraine. Deze mechanismen worden tot op heden nog onvoldoende begrepen. Bovendien leidt het verschil in aantallen er ook toe dat veel (geneesmiddel)studies op het gebied van migraine met name vrouwen includeren als proefpersoon. Dat zijn vooral witte vrouwen met een hoog BMI, waardoor resultaten in mannen en individuen met een andere lichaamsbouw en/of etniciteit vaak uitblijven. Daarnaast heerst er tot op vandaag een groot imagoprobleem rondom migraine en wordt het ten onrechte als een ‘vrouwenkwaal’ gezien. Ik vind dit bijzonder zorgwekkend en dit is dan ook een van mijn drijfveren om mij onder andere te focussen op sekse, gender en diversiteit – en de interactie hiertussen, ook wel intersectionaliteit genoemd.

Migraine is naast de directe belastbaarheid ook een belangrijke risicofactor voor het ontstaan van cardiovasculaire ziekten. Het is zelfs een grotere risicofactor dan bijvoorbeeld obesitas of een ongunstig lipidenprofiel. Mijn onderzoek, dat is mogelijk gemaakt door ZonMw, focust zich op dit cardiovasculaire risico en de mogelijke mechanismen die hieraan ten grondslag liggen. Een van de fascinerende aspecten van mijn onderzoek is dat het translationeel van aard is: ik voer basale, klinische én epidemiologische studies uit, waarbij ik streef naar een zo goed mogelijke integratie van sekse-, gender- en diversiteitsaspecten. Tenslotte, waar voorheen cardiovasculair onderzoek met name met witte mannen werd uitgevoerd, vindt binnen het migraineonderzoek het tegengestelde plaats. Ik ben van mening dat meer onderzoek, een beter begrip van migraine in beide seksen en alle etniciteiten van belang is om uiteindelijk de zorg en therapieën voor migrainepatiënten te verbeteren.

‘Ik vind het bijzonder zorgwekkend dat migraine ten onrechte als een ‘vrouwenkwaal’ wordt gezien.’

De afgelopen periode heb je een aantal successen behaald in je carrière. Je hebt zowel de L’Oréal-Unesco For Women in Science Rising Talent Award ontvangen als een publicatie in The Lancet Neurology waarin je pleit voor meer diversiteit in het migraineonderzoek. Wat betekenen deze mijlpalen voor jou?

Deze mijlpalen betekenen ontzettend veel voor mij; ik ben zeer dankbaar en ik voel mij ook bijzonder vereerd. Het is een mooie erkenning van het harde werk dat wij verrichten om onder andere migraine als cardiovasculaire risicofactor beter te begrijpen en op de kaart te zetten. En ik hoop van harte dat onze boodschappen door het bredere publiek en onderzoekers worden opgepakt om bijvoorbeeld de diversiteit van proefpersonen in studies naar antimigrainemiddelen te bevorderen. De L’Oréal-Unesco For Women in Science Rising Talent Award vormt bovendien een geweldige stimulans voor mijn verdere onderzoek en (academische) ambities. Daarnaast hoop ik hiermee een stem te vormen voor jonge (vrouwelijke) studenten en onderzoekers.

Vorig jaar deed je mee aan de summer school Sex and Gender in health and research van ZonMw en het ErasmusMC. Hoe kijk je erop terug, en hoe heeft het je carrière beïnvloed?

Ik kijk hier bijzonder positief op terug en ik kan het echt alle promovendi en postdocs aanbevelen! De summer school heeft mijn carrière zeer zeker positief beïnvloed, omdat het mij de juiste handvaten heeft geboden om sekse- en genderaspecten te integreren binnen mijn onderzoek. Bovendien stimuleert het leren en discussiëren over deze aspecten met experts ook het vormen van nieuwe hypotheses en onderzoeksvragen binnen het onderzoeksdomein. Het werkt inspirerend en biedt bovendien bij uitstek een goede manier om contacten te leggen met medeonderzoekers die dezelfde onderzoeksinteresses hebben.

‘Ik hoop een stem te vormen voor jonge vrouwelijke studenten en onderzoekers’

Wat is je advies voor onderzoekers die nu gaan starten met het integreren van sekse en gender in hun onderzoek?

Het feit dat er al aandacht wordt besteed aan sekse en gender is al een uitstekende eerste stap uiteraard. Het in acht nemen van de juiste definitie van beide termen is hierbij essentieel. Mijn advies is om eerst goed na te denken over de onderzoeksvraag en na te gaan hoe sekse en gender (bijvoorbeeld in een causal framework) relateren aan het betreffende onderzoek. Op basis hiervan is het belangrijk om de juiste statistische methoden te kiezen. Er zijn diverse hulpmiddelen en bronnen die hierbij kunnen helpen (zie bijvoorbeeld de FAQ gender in onderzoek van ZonMw). Bovendien is onderzoek doen absoluut teamwork en het zoeken van samenwerkingen (met bijvoorbeeld genderexperts) leidt naar mijn idee alleen maar tot bevordering van kwalitatief goed onderzoek.

Wat hoop je de komende 5 jaar te bereiken?

Mijn hogere doel is om de kwaliteit van leven van mensen met migraine en cardiovasculaire ziekten te verbeteren en ik hoop hier de komende 5 jaar zeker mijn bijdrage aan te kunnen leveren. Ik wil eerst mijn promotieonderzoek succesvol afronden en mijn coschappen lopen. Vervolgens is het mijn ambitie om te solliciteren voor een opleidingsplek binnen de interne geneeskunde. Bovendien heeft het medisch-wetenschappelijk onderzoek absoluut mijn hart gestolen. Ik heb diverse projecten opgezet, onder supervisie van mijn promotor professor dr. Antoinette Maassen van den Brink, en ik wil deze dan ook erg graag naast mijn klinische taken voortzetten. Uiteindelijk is het mijn droom om (binnen het Erasmus MC) als arts-onderzoeker een onderzoekslijn op het gebied van migraine en cardiovasculaire ziekten op te starten.

Meer informatie

originele artikel Foto:

Reageer